Verslag van de bijeenkomst die heeft plaatsgevonden in het Baljuwhuis te Galmaarden omtrent de situatie in het Stiltegebied op 6 november 2004.

Aanwezigen:

 *Claude Bataillie (CB), geluidsdeskundige Provinciaal Centrum voor Milieonderzoeken Gent              

  Arthur Caytan (AC), Voorzitter Actiecomite Leefbaar Stiltegebied Dender - Mark

  Lode De Beck (LDB), Natuurpunt Geraardsbergen en Stichting Omer Wattez

*Luc De Mulder (LDM), schepen van de gemeente Galmaarden

  Jos Huwaert (JH), reporter van de Pajottenkrant

*Léonce Nachtergaele (LN), schepen van milieu van Geraardsbergen

*Marc Nachtergaele (MN), schepen van leefmilieu van Ninove

 Willy Schollaert (WS), fractieleider VLD-Galmaarden

 Dieter Van den Berg (DVDB), Bestuurslid Actiecomité Leefbaar Stiltegebied. Dender -

 Walter Wauter (WW), voorzitter cultuurraad Galmaarden; buurtbewoner

 Marc Lion (ML), moderator

Verontschuldigd:

Paul Maes (vzw Trage Wegen), Fons Jordens (vzw Beukenfeesten) en Lieve Verhaeghe ('meter' stiltepad west) waren verhinderd.

Deelnemers met een * zijn lid van de permanente werkgroep Stiltegebied Dender-Mark (kortweg 'de werkgroep').

ML: In een eerste ronde kunnen we eens luisteren naar ieders ervaringen.

WS: De uitnodiging voor dit gesprek gaf mij de indruk dat ik op het matje werd geroepen: waar ik het lef vandaan haal om ook maar enige opmerking te maken? Het enige wat ik tot nu toe heb gezien, is dat het stiltegebied blijkbaar minder stil werd.

WW: Ik woon aan de Repingestraat , naast het Robijnsbos. Ik krijg mensen op bezoek die amper bijkomen als ze die bordjes zien, want het is er niet stiller dan elders. Ik zie bezoekers parkeren in het Robijnsbos, uitstappen en beginnen te kwetteren - gedaan met de stilte. Ik ben zeker geen tegenstander, maar vraag me af waarop de erkenning als stiltegebied berust.

MN: Het Vlaams Gewest wilde de relatieve stilte die hier werd gemeten bestendigen. Dat is voorgesteld aan de betrokken drie gemeenten en twee provincies, en samen hebben wij dan - niet onder dwang - een samenwerkingsprotocol getekend. Als het neveneffect een teveel aan toerisme is (en ik hoop dat dit niet overroepen is), dan betreur ik dat even goed en dan moet de werkgroep proberen dat binnen de perken te houden.

JH: Op het artikel in de Pajottenkrant van 16/9 zijn een tiental reacties over het stiltegebied binnengekomen maar wij hebben die nog niet bekeken binnen Pajottenland +.

LDM: Het gemeentebestuur van Galmaarden heeft het samenwerkingsprotocol op een aantal plaatsen geamendeerd. Wij wensten niet dat er bindende bepalingen in kwamen.

LN: Vanuit de stad Geraardsbergen stonden wij erop dat alles wat vroeger gebeurde ook verder kan gebeuren. Men moet ervan afstappen binnen dat gebied dingen bij te creëren.

LDB: De natuur- en milieubeweging stond aan de zijlijn maar vond het initiatief uiteindelijk niet meer dan een lege doos. Ondertussen hebben we bekomen dat het stadsbestuur van Geraardsbergen besliste geen vergunningsplichtige motorcrossen meer toe te laten.

LN: Dat is niet waar!

LDB: Dat blijkt dus niet het geval te zijn, maar los daarvan weten we dat de schepen zich geëngageerd heeft om op zijn eigen terreinen geen crossen meer toe te laten.

LN: Dat is ook niet waar. Ik kan dat perfect blijven organiseren. Alleen heb ik gezegd dat ik mij zou houden aan de regels bv. 300 m van de huizen.

LDB: Als je voor het stiltegebied kiest, geef je zelf het goeie voorbeeld. Je moet consequent zijn. Wij zijn er voorstander van dat het inhoud heeft. Niet om pietluttigheden te verbieden maar wel de belangrijkste geluidsproducerende zaken zoals een motorcross.

AC: Toen die geluidsmetingen gebeurden, wisten de mensen niet wat er hen te wachten stond. Ook de gemeenten hebben niet veel gedaan om de mensen in te lichten. Ons actiecomité is niet tegen het project zelf, wel tegen een aantal verwezenlijkingen van de werkgroep.

DVDB: Wij vinden dat jaarlijkse evenementen die vroeger in het stiltegebied doorgingen, ook moeten kunnen blijven, zoals die motorcross of parasailen. En als het over consequent zijn gaat: een buslading vol wandeltoeristen maakt ook veel lawaai! Het stiltegebied schiet zijn doel voorbij. Ook het geld dat eraan gespendeerd wordt vinden wij onverantwoord. We hebben een aantal eisen: vaste vertegenwoordiging van het actiecomité in de werkgroep, verwijderen van de borden die betrekking hebben op het stiltegebied, herbekijken van de wandelpaden. Aan het werken en wonen in het stiltegebied mag niet geraakt worden.

CB: Waarom hier een stiltegebied? Er is op basis van verschillende invalshoeken en studies, zoals het onderzoek van professor Ghyssels (RUG) vastgesteld dat het hier 'stil' is. In de literatuur spreekt men eerder over 'geluidslandschappen', precies omdat stilte zeer relatief is. Mensen spitsen zich toe op verstorende geluiden. In ons gebied hebben we vastgesteld dat er, gemiddeld genomen, heel mooie periodes zijn waar het geluidsdrukniveau behoorlijk stil blijft. Maar het is zeker niet de bedoeling mensen te bruskeren. We stellen vast dat er een zekere kwaliteit is en koppelen daaraan de vraag: hoe ga je daar verder mee om? Dat zal voor een stuk moeten voortvloeien uit wat mensen er zelf van maken. Extra regelgeving is niet aan de orde en het zal dus vanuit de bevolking zelf moeten gebeuren. En dan gaat het over evenwicht tussen de belangen van al wie er woont.

WW: Geen enkel mens met gezond verstand kan tegen stilte zijn. Maar het enige effect is tot nader order is dat er toerisme op afkomt en dat het minder stil wordt. Als er geen regeltjes of verplichtingen komen, wat is dan eigenlijk de bedoeling?

CB: Ik denk dat dergelijke projecten vooral bewustwording naar de mensen toe beogen, om zelf zorg te dragen voor wat er nog aan waardevols is.

WW: Maar als het enige effect het tegengestelde is, dan moet je kunnen bijsturen.

CB: Dit gesprek is volgens mij een eerste aanzet daartoe.

WS: De toestand rond het stiltegebied en de werkgroep is voor mij het toppunt van hypocrisie, onduidelijkheid en sluipend bestuur. Uit het protocol kun je tussen de regels afleiden dat er geen juridisch kader is. Dit is geen manier waarop men aan besluitvorming doet. Want het stiltegebied hééft al gevolgen gehad, kijk maar naar het ruimtelijk structuurplan Vlaams-Brabant, waar het in de motiveringen werd meegenomen.

LDM: Het begrip stiltegebied bestaat al van in het voorontwerp van het structuurplan Vlaanderen, dat kun je niet meer ongedaan maken en we moeten ermee leren omgaan. Maar de vrees is sterk aanwezig dat er nieuwe regelgeving van komt. En inderdaad: in het provinciaal structuurplan staat duidelijk dat in stiltegebieden alleen nog recreatieve ontwikkelingen mogen komen op gebied van wandelen, fietsen, paardrijden. Wij willen in het gebied twee vijvers regulariseren met een BPA, en dat zal om die reden afgewezen worden - door de provincie die met ons het protocolakkoord tekende waarin geen enkele juridische beperking zou komen op dat gebied.

MN: Galmaarden is toch niet zinnens aan die vijvers een bestemming met luidruchtige recreatie te geven?

LDM: Bovendien verlaagt zo'n stiltegebied de drempel voor natuurontwikkeling - er moet nog 35.000 ha natuurgebied bijkomen! - want een aantal dingen mogen er sowieso al niet meer. Kan mij iemand zeggen wat de rechtszekerheid is van de woningen in dat gebied?

MN: Ik ben niet tegen vertegenwoordiging van het actiecomité in de werkgroep, maar dan ook van de groep mensen die het wonen in zo'n stiltegebied als positief ervaren. Het is niet de bedoeling de inwoners te pesten, we proberen alleen dat gebied als een relatief stil gebied te bestendigen. Persoonlijk zou ik zo'n motorcross niet laten organiseren, maar het samenwerkingsprotocol sluit het niet uit. Maar als men er morgen een gewestweg wil aanleggen, dan heb je met het stiltegebied een sterk wapen, zelfs zonder juridisch kader.

LDB: Motorcrossen moeten buiten het stiltegebied, het Vlaams Gewest had een paar jaar geleden een goed kader uitgewerkt om permanente crossterreinen vast te leggen, een paar per provincie, op basis van o.m. het criterium dat er geen waardevolle natuurterreinen in de buurt mochten liggen.

AC: En gaan kleine bedrijven nog kunnen verder doen?

MN: Een bedrijf dat daar gevestigd is vormt geen enkel probleem.

LDB: De politiek verantwoordelijken hier aan tafel moeten duidelijk communiceren wat beleid van hogerhand inhoudt en geen dingen verspreiden die eigenlijk doemdenkerij zijn.

WS: Maar kijk eens naar de werkelijkheid!

ML: Is er tot hiertoe één voorbeeld van een landbouwbedrijf dat op basis van het stiltegebied iets is geweigerd qua exploitatievergunning?

MN: Absoluut niet.

AC: Licht dan alsjeblieft de mensen op een correcte manier in.

WS: De enige garantie om regels tegen te houden is de werkgroep afschaffen.

LN: Ik ben voor een beperkte uitbreiding van de werkgroep.

WS: Maar gaat die werkgroep over iets beslissen? Dan zeg ik als democraat: nee!

MN: De werkgroep kan in het beste geval een aanbeveling sturen naar beleidsmensen.

WS: Uiteindelijk heeft dit alles te maken met mensen die kansen ruiken om geld te verdienen aan allerlei studies.

CB: Dat ligt alleszins niet aan de basis van het oprichten van de werkgroep. Wanpraktijken bestaan, maar dat mag geen reden zijn om in élk initiatief diezelfde mechanismen te zien.

MN: Ik wil dat absoluut beamen. Als er bij een studiebureau een studie besteld wordt, dan zal dat studiebureau betaald worden. Maar die studie dient niet alleen voor Dender-Mark, die moet een basis vormen om daar eventueel verder mee te werken in Vlaanderen.

WS: Elk zogenaamd advies of elke suggestie over regels die tevoorschijn komt is er één te veel!

MN: Er worden duidelijk verhalen de wereld in gestuurd...

WS: De politiek heeft daar gefaald. Dat we rammel gaan krijgen bij de volgende verkiezingen, door proteststemmers, ligt o.a. aan dat soort geschiedenissen, waarbij al die verhalen de ronde doen.

ML: Ik heb nog geen enkel pleidooi gehoord om het stiltegebied af te schaffen. Wat moet er dan veranderen? Het belangrijkste is blijkbaar communicatie.

DVDB: Men moet de mensen in klare en duidelijke taal zeggen waar het over gaat en geen dingen verborgen houden.

LN: Ik betreur dat men er nu ook cultuur bij betrekt. Ik denk aan die fotowedstrijd: waarom moet dat specifiek in het stiltegebied? Om er straks weer een boek over te publiceren met foto's in en tegen iedereen te zeggen: ga er met bussen naartoe.

MN: Voor mij geeft dat precies een andere, bredere en dimensie, juist om een stuk te voorkomen dat men denkt dat het alleen met regelgeving te maken heeft. Het is trouwens niet zo dat die foto's moeten gemaakt worden in het stiltegebied, er worden foto's gevraagd rond het begrip, het principe 'stilte'.

LN: Maar als dat uitgegeven wordt... Men heeft al toegegeven dat die stiltepaden beter niet gepubliceerd waren.

MN: Het actiecomité vraagt de stiltepaden te herbekijken. Als ik zie dat ze over het erf van mensen lopen...

AC: Zo zijn er tientallen gevallen!

MN: Als mensen zoals jullie in de werkgroep zitten, kunnen ze zoiets tijdig aankaarten.

CB: De stiltepaden lopen over bestaande paden en zijn niet nieuw aangelegd. Met of zonder stiltegebied, er zou hoe dan ook meer gewandeld worden. Het is nu eenmaal een mooie streek en je mag het stiltegebied niet de schuld geven van alles.

WS: Het is altijd allemaal goed bedoeld, dat is dan de dooddoener! Maar het gaat hier om dubbelzinnigheid: wat gaat die werkgroep doen? Moet de burger zich zorgen maken? Dan moet je niet verwonderd zijn dat er op termijn verhaaltjes de ronde gaan doen.

LN: Kan er niet gepubliceerd worden bij wie een organisator terecht kan om alles een beetje in de hand houden? Nu denken groepen van overal dat ze zich alles kunnen permitteren onder de paraplu van het stiltegebied.

AC: En vergeet niet dat er meer is dan alleen het stiltegebied, we zitten ook met het beschermd landschap van de Congoberg. Wat men niet realiseert onder de noemer stiltegebied, gebeurt dan wel in het beschermd landschap...

MN: Laten we alleszins het kind niet met het badwater weggooien, laten we toch behouden wat er goed aan is. Er is nu dat aanzuigeffect op recreanten en als dat het enige resultaat blijft, zijn we verkeerd bezig, maar volgens mij stabiliseert dat wel zodra het nieuwe eraf is.

ML: Ik woon bij het Neigembos, ver buiten het stiltegebied, maar op zondag loopt de helft van Brussel daar rond.

CB: Het bewijst dat je de zwartepiet niet alleen naar het stiltegebied mag toeschuiven. Ook de studie is trouwens bedoeld om de het beleven van stilte en geluid ruimer te bekijken en daardoor een beetje die druk weg te halen van de laatste resterende gebieden die inderdaad nog behoorlijk wat aan kwaliteit in huis hebben.

JH: De mensen uit de regio hier gaan toch ook veel meer dan vroeger naar andere gebieden?

WW: Maar door er reclame rond te maken versterk je het aanzuigeffect wel.

LDM: Ook in het structuurplan van Vlaams-Brabant staat dat het een gebied is dat een toeristisch meerwaarde krijgt. Maar is zo'n afbakening niet te scherp: daar moet het stil blijven en elders mag het lawaaierig zijn. De kwaliteit zou moeten doorgetrokken worden tot het hele buitengebied, maar zonder consequenties voor de bestemming van gronden, gebouwen, functies...

Met deze wordt het hoofdstuk afgesloten voor vandaag, waarbij bijna  iedereen er zich van bewust is, dat het er vroeger stil was en nu niet meer.

Einde vergadering 13.00 uur.